Gündelik

Bir grup bilim insanı geçtiğimiz gün-. lerde İngiltere Bilim Müzesi’nde yapılan tartışmalarda kendi kendine karar verebilen robodarın kullanımlarının artmasının endişe verici olduğuna dikkat çekti. Bunun özellikle yaşlıların bakıldığı hastanelerde ve askeri alanlarda kötü etkileri olabileceğine dair uyarıda bulunulurken, birkaç on yıl sonra yapay zekânın gelişimiyle birlikte ortaya çıkacak kendi özerk zekâsına sahip robodarın hakları da tartışma konusu halini almış durumda.

YAPAY ZEKÂ MASAL MI?
Robodar hakkında herkesi tatmin edebilecek net bir tanım yok. Ancak basitçe anlatmak gerekirse, ‘Çevresinden aldığı enformasyonla nasıl hareket edip, davranacağına karar verebilen makineler’ diyebiliriz. Etrafındaki bazı şeyleri yüklenen yazılımlara göre sezip manipüle edebilme yeteneğine sahip olan bu makineler, popüler ama yanlış tabiriyle ‘Yapay Zekâ’ olarak biliniyor. Bu tabir yanlış çünkü insanlara makinenin güdüleri olduğu izlenimi veriyor.

Robotlar bilimsel literatürden ziyade filmlerde ve kitaplarda görünüyorlar çünkü onların kendi kendilerine gelişip bir gün insan ırkını köleleştirecekleri ve yok edeceklerine dair korloı her zaman loırgu yazarlarını büyüledi. Birçoğu robotların zaten hiçbir zaman kurgu dünyasından öteye gidemeyeceğini düşünüyor. Guardian gazetesine konuşan Sheffield Üniversitesi bilgisayar mühendisliğinden Prof. Noel Sharkey şöyle diyor: “Şimdilerde robotlar hiçbir zaman olmadıkları kadar yetenekli ama makinelerin bilinçli olabileceği düşüncesi sadece bir peri masalı…”

BAKICI VE ASKER…
Araba üretim bandarında oldukça hassas ve yanlışsız hareket edebilen ve birçok işi yapabilen çok sofistike makineler bulunuyor. Bu makinelerin insanlara göre hata yapma olasılıkları çok düşük ve tehlikeli, ağır işleri yapabilmeleri devrim niteliğinde. Ama bunların çoğu gerçek anlamda robot değil, çünkü önceden programlanıyor ve çevresel uyarıcılara cevap veremiyorlar. Ancak bilim insanları insanlarla kütürel etkileşime giren ve kendi başına davrana-

bilme yetisini kazanan robotlar üzerinde de çalışıyor. Örneğin Japonlar, yaşlılara yardımcı olabilecek robotlar üzerindeki araştırmalarına hız verdi. Bu robotlar yaşlı insanların yanında dolaşıp ilaçlarını taşıyacak ve saati geldiğinde almaları için uyaracak. Ayrıca bu robotlar tansiyon ölçebilecek ve sonuçlar tehlike arz ederse, yaşlı kişi belli bir süre hareket etmez veya tehlikeli bir harekette bulunursa cep telefonlarına uyarı gönderebilecek. Robotların askeri alanda kullanımı da hızla artıyor. Uzmanlara göre robotların şimdi ki askerlerin yerini alması çok uzun sürmeyecek.

Diğer bir tartışma konusu da robodara gelecekte oy ve bakım hakkından diğer sosyal haklara kadar birçok hizmetlerin verilmesinin devlet garantisi altına alınmasının gerekip gerekmediği konusu. Uzmanlar süregiden tartışmalarda, özellikle robot aklından daha çok 50 yıl içinde kendi zekasıyla davranabilen özerk robodar olabileceğine dikkat çekiliyor. Birgün Yaşam

EVET:
Japonlar çocuk ve yaşlılara bakım işlerini üstlenebilecek robotlar üzerinde çalışıyor.
Koreliler, insanları ayırt edebilen ve görünüşleri üzerine ateş edebilen robotlar tasarlıyor.
ABD ordusu bireyleri hedef alabilecek robot helikoptarlar üzerinde çalışıyor.

HAYIR:
Robotlar insanların yaptığı ve monoton, kirli ve tehlikeli işleri yapacak.
Robot zekasının üstün bir hale gelmesine en az 50 yıl var belki de bu hiç gerçekleşmeyecek.
Endişelenmemiz gereken robotlar değil onları kimin programladığı…