AİHM’de en fazla dava edilen 3. ülke Türkiye
Türkiye, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde, hakkında en fazla başvuru bulunan ülkeler arasında yer almaya devam ediyor. Hükümetin insan hakları ve demokraside ‘önemli adımlar atıldığını’ savunmasına rağmen Türkiye 2007’de başvuru sayısında Rusya ve Romanya’nın ardından 3’üncü sırada yer almaktan kurtulamadı. AİHM’e Türkiye aleyhinde yapılan başvuruların büyük çoğunluğu ifade ve örgütlenme özgürlüğü, adil yargılanma gibi başlıklardan geliyor. İnsan hakları örgütleri demokrasi ve hukukun üstünlüğünün hakim kılınmaması durumunda başvuruların artarak süreceğine dikkat çektiler.
Alman yayın kuruluşu Deutsche Welle’nin haberine göre, AİHM’de şu anda işlem görmekte olan başvuru sayısı yaklaşık 105 bin civarında. Bu başvurulardan 25 bini Rusya’dan geliyor. Rusya’yı yaklaşık 13 bin başvuru ile Romanya izliyor. Türkiye ise 9 bin 900 başvuru ile mahkemenin toplam iş yükünün yaklaşık yüzde 9.5’ini oluşturuyor. Türkiye’yi de sırasıyla Ukrayna, Polonya, İtalya, Almanya, Fransa, Çek Cumhuriyeti ve İngiltere izliyor.
“Türkiye’den mahkemeye gelen davalar gerek nitelik gerekse nicelik olarak kabuk değiştirmeye devam ediyor” denilen haberde, Türkiye’den, “Gelen başvuruların faili meçhul cinayetler, işkence ve kötü muamele iddialarının yanı sıra başvuruların büyük çoğunluğu ifade ve örgütlenme özgürlüğü, adil yargılanma, yargı sürecinin uzunluğu ve mülkiyet hakkı gibi konularda olduğu görülüyor” diye kaydedildi.
‘Beklenen sonuç’
“Toplumda İnsan hakları, hak arama bilinci gelişmedikçe ve Türkiye’de hukuk kurumları hukukun üstünlüğü ilkesini yaşama geçirmedikçe, Türkiye’den AİHM’e başvurular artarak devem edecektir” diyen İnsan Hakları Derneği (İHD) Genel Başkanı Hüsnü Öndül, sonucun beklendiği gibi olduğunu ifade etti. “Türkiye’nin 3. olmasında yadırganacak bir durumda yok” diyen Öndül, bunu Türkiye’nin insan hakkı ihlallerinin artarak sürdüğünü dile getirdi. 2008 yılında da bu konuda bir değişim beklemediklerini ve buna uygun gelişmeler olmadığını kaydeden Öndül, “Türk Ceza Kanunu birçok kez değişmesine rağmen hükümetler gerçek bir irade göstermediğinden gerçek bir değişim söz konusu olmadı” dedi.
‘Utanç verici’
MAZLUMDER Genel Başkanı Ömer Faruk Gergerlioğlu Türkiye’nin AİHM’de 3. sırada yer alması ve bu davaların çoğunluğunun insan hakları ihlalleri, düşünce ve örgütlenme özgürlüğünün üzerine olmasının her şeyden önce çok üzücü ve utanç verici olduğunu söyledi. 301. madde ve benzeri maddeler olduğu sürece bu tür sıkıntıların süreceğine dikkat çeken Gergerlioğlu, 301 için yapılması planlanan düzenlemelerin de sorunu çözmeyeceğinin altını çizdi. “Burada önemli olan başka bir nokta ise AİHM’e Türkiye tarafında verilen tazminatların halkın cebinden çıkıyor olmasıdır” diyen Gergerlioğlu. 2007’de AİHM’e ödenen cezaların miktarını açıklayacaklarını ifade ederek “Rakamlar korkutucu, bu paralar hepimizin cebinde çıkmakta” dedi. (İstanbul/EVRENSEL)