Geçen yıl 5.15 YTL olan fındık alım fiyatı, bu sene 4 YTL olarak açıklandı. Açıklanan fiyatın fındık üretimi maliyetinin altında olduğunu belirten Tüm Köy-Sen Yöneticisi Satılmış Başkavak, “Dünyada yüzde 70 üretimi bize ait olan bir üründe, üreticinin yüzü ne yazık ki gülmüyor” dedi.
Tarım ve Köyişleri Bakanı Mehdi Eker, TMO tarafından 2008-2009 fındık alım dönemine yönelik gerekli hazırlıkların tamamlandığını belirterek, Giresun kalite kabuklu tombul fındığın, Eylül ayında 4 YTL, Ekim ve Kasım’da 4.50 YTL, Aralık ve sonrasında ise 5 YTL’den alınacağını açıkladı. Eker, Levant kalite kabuklu tombul fındığa Eylül ayı için kilogram başına 3,90 YTL, kabuklu sivri fındık ve diğer kabuklu fındıklar için de kilogram başına 3,70 YTL müdahale alım fiyatı uygulanacağını söyledi. Eker ayrıca alımların depolanmasında sorun yaşanmayacağını ve arz olunan ürünlerin tamamının satın alınacağını belirtti.
Eker, üreticileri, açıklanan kademeli fiyatı göz önünde bulundurarak, ürünleri satmakta acele etmemeleri konusunda uyardı. Üreticilerin alımlarla ilgili TMO randevu merkezlerinden randevu alabileceklerini dile getiren Eker, 1 Eylül 2008 tarihinde randevu verilmeye, 2 Eylül 2008 tarihinde ise alımlara başlanacağını kaydetti. Eker, “36 randevu merkezinde randevu verilecek olup alımlarımız 28 ayrı noktada 54 alım ekibi ile yapılacaktır. İhtiyaca göre, alım ekibi sayısı artırılacaktır. Ürün bedelleri ürünün teslim tarihinden itibaren, 25 gün içinde üreticilerin banka hesaplarına tek seferde aktarılacaktır” dedi.
‘Beklentileri karşılamadı’
Giresun kalite tombul fındığın en kaliteli fındık ve maliyetinin 4.5 YTL’nin üzerinde olduğunu vurgulayan Tüm Köy-Sen Satılmış Başkavak, üreticinin elinden fındığı çıkarttığı için, açıklanan müdahale alım fiyatlarının üreticiyi korumayacağını açıkladı. Başkavak, “4 liraya fındık almak, şu an piyasada 2-2.5 YTL olan fındığın fiyatını 3 liraya çıkmasını sağlar bu da üreticinin hiçbir ihtiyacını karşılamaz”dedi.
‘6 YTL olmalı’
Üreticiyi korumak için fiyatların çok daha önceden açıklanması gerektiğini belirten Başkavak, fındık alım fiyatının 6 YTL olması gerektiğini söyleyerek konuşmasını şöyle sürdürdü: “Türkiye fındık ihracatından 1 yılda 2 milyar dolar kazanıyor. Ancak gerekli alaka gösterilmiyor. Türkiye dünya fındık üretiminin yüzde 70’ini karşılıyor, ancak üretici desteklenmediği için yüzü gülmüyor. Zaten 2 sene önce, fındık üreticileri Karadeniz sahil yolunu kapattığında ‘4 liradan alacağız’ demişti. Şimdi yine ‘4 liradan alacağız’ diyor. İki sene önceki ekmek veya benzin fiyatıyla bugünkü fiyat aynı mı? Bu ne haliniz varsa görün demektir. Artık bu işi tamamıyla tüccarların, tekellerin eline bırakmak demektir.”
‘Biz bilmeden maliyetler mi düştü?’
Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Gökhan Günaydın ise geçen sene ki fiyattan daha az bir alım fiyatının belirlenmesi için, kendilerinin bilmediği bir maliyet unsurunun düşmüş olması gerektiğini söyledi. Enerjide ve üretim maliyetlerinde böyle bir düşüşün olmadığını belirten Günaydın, üretim maliyetlerinin gerisinde bir fiyat belirlenmesine tepki gösterdi. Hasat başladıktan 20 gün sonra bu fiyatın açıklanmasının hiçbir anlamının olmadığını kaydeden Günaydın, küçük fındık üreticisinin, güneydoğudan gelen işçisine para ödeyebilmek için büyük tüccara ürününü teslim etmek zorunda kalacağını ve bundan tek karlı çıkacak kesimin komisyonunu artıran ‘yerliler’ ve onların fındık sattığı alman çikolata firmaları olacağını söyledi. (EKONOMİ SERVİSİ)
Üretici fındık ağaçlarını kesiyor
Musa Yazıcı/Gençağa Karafazlı
Hükümetin fındıktaki belirsiz politikası Trabzonlu üreticileri çileden çıkarttı.
Serbest piyasada 2 YTL’ye kadar düşen fındık fiyatları üreticiyi patlama noktasına getirirken, bu duruma tepki gösteren Trabzonlu bir üretici 5 dönümlük fındık bahçesindeki ağaçları motorla kesti. Trabzon’un Akçaabat ilçesine bağlı Derecik Beldesi’nde yaşayan Ali Çelik isimli üretici, fındık hasat mevsiminin sona erdiğini ve fındıkların satışa hazır hale gelmesine rağmen fiyatların yeni açıklanmasını eleştirdi. Açıklanan rakamın çok az olduğunu belirten Çelik, Karadeniz Bölgesi’nde yaşayan milyonlarca kişinin bir yıl boyunca fındığı beklediğini, ancak umduklarını bulamadıklarını ifade etti.
Uzun yıllar yurt dışında çalıştığını ve sonunda Türkiye’ye dönmeye karar verdiğini anlatan Çelik, “Yıllardır Almanya’da çalıştım. Ülkemde rahat ederim diye Türkiye’ye döndüm. Burada 40 dönümlük bir fındık bahçem var. Çalışıp çabalıyoruz ama harcadığımız emeğin karşılığını alamıyoruz. Birde bizi oyalıyorlar. Fındığın zahmetini çekmeyen bilmez. Ha bugün ha yarın derken açıkta kaldık. Hükümet üreticiye sahip çıkmıyor. Ben de bu duruma tepki göstermek için bahçemdeki fındık ağaçlarını kesmeye başladım. Kırk dönümlük bahçedeki bütün ağaçları keseceğim. Fındıkları da paraları da onlara kalsın” diye tepki gösterdi. (Trabzon/EVRENSEL)