ABD başkanlık seçimlerinde Cumhuriyetçi Parti”nin adayı Arizona Senatörü John McCain, partisinin Minnesota”da yapılan kongresinde adaylığını resmileştirdi. Kongrede partinin seçim programı da açıklandı. 60 sayfalık program tartışmasız oybirliğiyle kabul edildi. Cumhuriyetçilerin sağ kanadının lobi grubu Family Research Council, programı Cumuriyetçi Parti tarihinin en aile dostu, en muhafazakâr ve en kürtaj karşıtı program olarak övdü. Amerikan Muhafazakârlar Birliği Başkanı (American Conservative Union) David Kene ve Yardımcısı Donald Devine de programın 2004″teki Bush programıyla kıyaslandığında “çok büyük iyileştirmeye tabii tutulduğunu” açıkladı.
Programda McCain’in ve yardımcısı Sarah Palin’in düşünceleri neredeyse sol liberal olarak damgalanıyor ve McCain adı yalnızca önsözde bir kez geçiyor. Parti programındaki bazı bölümler şöyle:
ÇEVRE VE KÜRESEL ISINMA
McCain, devletin çevre koruma önlemleri ve sera gazlarının indirimi konusunda etkili olmasını savunurken, programda sera gazı etkisinin azaltılmasında devlet rolünden hiç bahsedilmiyor. Devletin çevre ve iklim sorununa müdahalesinin de felaket doğuracağından bahsediliyor. Program, devletin bu işlere karışmasını, “istenmeyen sonuçlar doğurabileceği ve hesaplanamayacak ekonomik yıkımlar getireceği” gerekçesiyle reddediyor. Programda çevre ve iklim değişikliği konularında büyüme karşıtı bir radikallikten kaçınılması da vurgulandı.
ENERJİ VE PETROL
Aday John McCain ile parti arasında en fazla fikir birliği bu alanda gözlemleniyor. Hem parti hem de McCain enerji ve petrol sorununa çözüm bulmak için yeni bir alan keşfetti: Koruma altında bulunan doğal milli parklarda petrol arama çalışmasının başlatılması. Parti programında bu bölüm şöyle: “Amerikan topraklarından daha fazla Amerikan petrolü almalıyız…” Parti Alaska’nın doğal hayatın korunması altında olmasının kaldırılmasını istiyor. McCain buna karşı çıkıyor. Palin ise, bu alanın serbest bırakılmasıyla da yetinmeyip av yasağının da kaldırılmasını savunuyor.
Parti programında atom enerjisi “geleceğin temiz enerjisi” olarak savunulurken, atom santralları da, “karbon hidrat yaymayan en güvenilir enerji kaynağımız” olarak övülüyor.
McCain, yaptığı konuşmada yabancı enerji kaynaklarına bağımlılığı keserek, Alaska”da petrol sondajı gibi ülke için çözümlere, nükleer santrallara ve alternatif enerji kaynaklarına yöneleceklerini anlattı.
SOSYAL SORUNLAR
Parti programında geleneksel erkek kadın evliliği yüceltilirken, eşcinsel evliliğinin yasaklanması için Anayasa değişikliği savunuluyor. Oysa McCain senatodaki oylamada, böyle bir değişikliği benimsememişti.
Program kesin olarak kürtaja karşı çıkıyor. Gençlere seks yasağı ve seksten uzak tutulmalarının savunulması da, istenmeyen gebeliklerin önlenmesi ve HIV virüsüne karşı koruma olarak savunuluyor. Ancak Sarah Palin’in kızı Bristol Palin’in 17 yaşında hamile olmasının basına yansıması bu konuda Cumhuriyetçilerin biraz kafasını karıştırdı.
Parti kök hücre araştırmalarını reddederken McCain bunun yararlarını savunuyor. Yine parti yıldızlı ABD bayrağının koruma altına alınmasını ve yakılması veya herhangi bir biçimde “kötü muamele” edilmesinin cezalandırılmasını istiyor.
GÖÇMENLER VE YABANCILAR
Parti seçim programı illegal olarak ABD’de bulunan yabancılara af çıkarılmasını kategorik olarak reddediyor. Oysa Bush’un programında illegal yabancıların entegrasyonu için affedilmesi öngörülüyordu ve bu konuda Bush’a en büyük desteği McCain veriyordu. Programda “Hükümetler illegal hareketleri destekler ya da bunları cesaretlendirirse, bundan ülke zarar görür” deniyor. Bütün bunlar 2004″teki programdaki insani çözüm önerilerini reddediyor. Cumhuriyetçiler, yabancılar ve göç problemini insani bir sorundan çok “güvenlik sorunu” olarak görüyor. Yine ABD’de gevşek tutulan anadil konusu da bu programda “devletin ve ulusun dili İngilizce” biçiminde sertleştirilerek yabancıların İngilizce öğrenmeleri de zorunlu hale getiriliyor.
DIŞ POLİTİKA VE GÜVENLİK
Parti programının bu bölümü milli marştan bir cümleyle başlıyor ve “kendilerinden bile daha çok sevdikleri vatanları için canını veren kahramanların” anılmasıyla devam ediyor. Ulusumuzu savunmak adlı birinci bölümde “yabancı düşmanlara rağmen cesaret” öneriliyor. Bu bölüm, elbette “ulusumuzun hâlâ bir savaş içinde olduğunu” da anımsatıyor.
Programın diğer bölümleri ise, evrensel insan haklarının savunulmasından Ortadoğu’da barışın savunulmasına, Rusya’nın komşularına karşı saldırganlığının engellenmesinden, İran’ın atom bombası yapmasının engellenmesine kadar bir dizi tanıdık cümleyle geçiştiriliyor. Elbette Irak’taki “başarıdan” da söz ediliyor ama bunun ne olduğu konusuna girilmiyor.
ALIŞILMADIK ÇIKIŞ
Oybirliğiyle kabul edilen bu programa McCain bile şaşırdı. McCain, alışılmadık bir çıkışla, Cumhuriyetçi Parti”ye eleştiride bulundu.
McCain, Cumhuriyetçi Parti”nin “yolunu kaybettiğini” ve parti mensubu bazı kişilerin yolsuzlukları yüzünden, halkın güvenini de yitirdiğini, bu güvenin yeniden kazanılması gerektiğini söyledi.
“Ben bir parti için çalışmıyorum” diyen McCain, aynı şekilde özel bir çıkar grubu için veya kendisi için de çalışmadığını, Amerikalılar için çalıştığını söyledi.
McCain, kendi partisi Cumhuriyetçiler’in son 8 yılda başarısız olduğunu vurgulayarak, Başkan George Bush’u eleştirdi, kendisini Bush’tan uzak tuttu ve Washington’u düzeltme sözü verdi.
