Bölgesel asgari ücret konusunda uzun süre harekete geçmeyen hükümet, başbakan Tayyip Erdoğan’ın geçtiğimiz günlerde patronlarla yaptığı toplantının ardından bölgesel asgari ücrete yeşil ışık yaktı. Aylık 100 YTL’ye sigortasız çalıştırmaya “emeğin sömürülmesi” diye karşı çıkan Tayyip Erdoğan, “buna bir çözüm getirmek lazım” diyerek, 250 YTL’lik aylık ve yüzde 1’lik sembolik prim gibi önerileri kapsayan “bölgesel asgari ücret” planlarını hayata geçirebileceklerinin sinyalini verdi. Türk-İş yönetimi lafla da olsa bölgesel asgari ücrete karşı çıkarken, Hak-İş başkanı Salim Uslu her zamanki gibi, yine sendika değil işveren temsilcisi gibi davranarak işverenin prim yükünün azaltılmasını istedi.
DÜNYA gazetesinin haberine göre Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, raftan kalktığı ileri sürülen bölgesel asgari ücret uygulamasına ‘ tarafların uzlaşması ‘ koşuluyla yeşil ışık yaktı. Sanayi ve Ticaret Bakanı Zafer Çağlayan’ın Ankara Sanayi Odası Başkanlığı döneminde AKP hükümetinin bir önceki iktidar döneminde sunduğu bölgesel asgari ücret uygulaması tekrar masaya getiriliyor. ASO’nun yeni başkanı Nurettin Özdebir’in Başbakan Erdoğan ile görüşmesinde bölgesel asgari ücret uygulaması gündeme gelirken, Başbakan Erdoğan’ın “Sendikalar ve diğer sivil toplum kuruluşları ile görüşüp uzlaşırsanız bu konuyu gündeme getirebiliriz ” dediği öğrenildi.
Sanayi ve Ticaret Bakanı Çağlayan’ın da bulunduğu basına kapalı görüşmede Başbakan Erdoğan’ın, Doğu ve Güneydoğu’da kadınların 100 YTL’ye hiçbir sosyal güvencesi olmadan çalıştığı serzenişinde bulunarak , “Doğu ve Güneydoğu’da kadınlarımız 100 milyona çalışıyor. Ama hiçbir sosyal güvencesi yok. Bu emeğin sömürüsüdür. Bunun çözülmesi gerekir” dediği belirtildi. Çağlayan döneminde hazırlanan ve IMF heyetine de iletilen rapor, Türkiye’nin üç bölgeye ayrılarak, bölgelerin gelişmişlik düzeyine göre asgari ücret uygulanmasını içeriyor. Ayrıca sosyoekonomik gelişmişlik bakımından en altta olan Diyarbakır, Yozgat, Adıyaman, Bayburt, Kars, Şanlıurfa, Iğdır, Batman, Gümüşhane, Mardin, Siirt, Van, Bingöl, Hakkari, Şırnak, Bitlis, Ağrı, Muş olmak üzere 19 il ve ilçelerinde asgari ücretin 250 milyon liraya düşürülmesi amaçlanıyor. 10 yıl sürdürülecek bu uygulamayla, 250 milyon liralık asgari ücretten sembolik olarak yüzde 1 vergi ve sigorta primi alınması teklif ediliyor. Söz konusu bölgesel asgari ücretin sendika gibi taraflarca da kabul görmesi durumunda asgari ücret rakamları da tekrar revize edilecek.
Sanayiciden nakliye teşviki talebi
Bu arada Başbakan Erdoğan ile Nurettin Özdebir arasında gerçekleşen görüşmede Teşvik Yasa Taslağı da gündeme geldi. Ankaralı sanayicinin nakliye maliyetlerinin yüksekliğinden dolayı dert yanması üzerine Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, yeni teşvik paketine sanayicinin nakliye masraflarını azaltmaya yönelik bir çalışma yapılarak eklenmesi talimatında bulunduğu öğrenildi. Ayrıca Başbakan Erdoğan, sanayi envanterinin bir an önce hazırlanmasını isterken , ” Önceden bir sanayi envanteri hazırlanmış olsaydı, nerede ne var görülürdü ” dediği belirtildi. Özdebir görüşmede, Başbakan Erdoğan’a, sanayicilerle ilgili yapılan iyileştirmeler, KDV indirimi, gelir vergisi indirimi, borçların yapılandırılması gibi düzenlemeler yaptıkları için teşekkürlerini sundu.
Çağlayan’ın ASO Başkanı olduğu günden bu güne kadar sürekli gündeme gelen ancak bir türlü hayat bulamayan bölgesel asgari ücret uygulaması sendikalar tarafından sert tepki ile karşılanıyor.
TOBB’un sektör meclisi ve Başbakan Erdoğan’ın gerçekleştirdiği toplantıda bölgesel asgari ücrete sıcak bakılmadığı ortaya çıkmıştı. Ancak, geçtiğimiz günlerde Ankaralı sanayiciler ile bir araya gelen Erdoğan, uzlaşma doğrultusunda bölgesel asgari ücrete olumlu yanıt verdiği belirtildi. Sendikacılar ise bölgesel asgari ücret uygulamasını sert bir dille eleştirerek kabul edilemez şeklinde değerlendirmede bulundu.
Kumlu: Kabul edilemez
Türk-İş Başkanı Mustafa Kumlu, bölgesel asgari ücrete sert tepki göstererek, işsizliğin nedeninin asgari ücret değil, yeterli yatırımların yapılmamasından kaynaklandığını dile getirdi. Kumlu, sözlerini şöyle sürdürdü: “Asgari ücret, çalışanların yaşama ve çalışma şartlarının düzenlenmesine yönelik önemli uygulamalardan birisidir. Uygulama ile amaçlanan çalışanların daha düşük ücretlere karşı korunmasının yanı sıra rekabetin emek sömürüsü ile yapılmasını önlemektir. Asgari ücret kutsal ve sosyal bir ücrettir. Hal böyleyken, ücretin kimi bölgelerde düşürülmesini beraberinde getirecek olan bölgesel asgari ücret önerisi Türkiye’nin sosyal ve ekonomik koşullan ile hiç bağdaşmamaktadır. Asgari ücretin bölgelere göre belirlenmesi, asgari ücretin genel anlam ve felsefesine ayrıdır. Asgari ücretin bölgesel olmasını istemek, aslında asgari ücretin kaldırılması mantığının birinci adımıdır. Nitekim konuyu gündeme getirenler, “asgari ücret ya kaldırılsın ya da bölgesel olsun ” önerisi ile gelmişlerdir. Ancak herkes fark etmelidir ki, bu öneriler, ülkenin sorunlarını yoksulların sırtından çözmeye çalışan önerilerdir. Bugün yaşanan sorunların nedeni asgari ücret değildir. Ülkede uygulanan ekonomik politikaların yükünü ücretlinin sırana yükleme yaklaşımından artık vazgeçilmelidir. İşsizliğin nedeni de asgari ücret değildir. İşsizliğin azaltılmasının en etkili yolu yeni yatırımlar yapılması, yeni iş alanları açılmasıdır. Ben bu vesile ile bir kez daha işverenlerimizi, ellerini asgari ücretin üzerinden çekmeye çağırıyorum. Sorunların çözümünü başka konularda arasınlar. Çalışanlarımızı daha da yoksullaştırmanın işverenlere de bir yararı olmaz. Asgari ücret bugün yetişkinler için 503 bin liradır. 16 yaşından küçükler için 432 liradır. Düşünün ki, işçi bu parayla ailesini geçindiriyor. Diyorlar ki, bunu kaldıralım, işçiyi 100 liraya 200 liraya çalıştıralım. Bu kabul edilemez. ”
Uslu: Prim yükü indirilsin
Hak-İş Başkanı Salim Uslu, hükümetin taraflarla masaya oturma teklifine olumlu mesaj vermesine karşın, masaya oturmaları halinde bölgesel asgari ücretin adaletsizliği hakkında bilgi verebileceklerini söyledi. Uslu, hükümetin Doğu ve Güneydoğu’da yatırımların yönlendirmesi için bölgesel asgari ücretin çözüm olmadığını, o bölgeye yatırım yapanların prim yükünün aşağı çekilmesinin daha sağlıklı bir çözüm olacağını dile getirdi.
Uslu, “Bölgesel asgari ücret zaman zaman Türkiye gündemine geliyor. Çok rasyonel bir yaklaşım değil. Hükümetin de istekli olduğu kanaatinde değilim Örgütlü işyerlerinin temsilcileri de sıcak değiller. Kayıtdışı sektörün temsilcileri sıkça gündeme getiriyor 1970’li yıllarda uygulamış ama başarılı olunamamış bir sistemi tekrar gündeme getirmek anlamsız. Çok ciddi sorunlar olacak. Devlet primleri aşağı çekerse daha mantıklı” dedi.
Kaynak: Dünya / Songül Selvi